“Chúng em từng chỉ nghĩ đơn giản là làm cho xong bài tập nhóm nghiên cứu về việc ứng dụng AI, nhưng chính sự bắt đầu nhỏ ấy đã mở ra cả một chặng đường mà không ai trong nhóm có thể ngờ tới”.

Từ những cậu bạn có chung niềm đam mê về công nghệ, đến nhóm sinh viên giành giải Nhất với đề tài nghiên cứu khoa học “Xây dựng hệ thống điểm danh và giám sát thi cử dựa trên công nghệ AI” – đó là hành trình không ngờ tới của 5 chàng nam sinh lớp 23CS-GM, ngành Khoa học Máy tính: Phạm Gia Bảo, Đinh Quốc Việt, Lê Tuấn Linh, Phùng Văn Linh và Hà Khánh. Đây không chỉ là kết quả của sản phẩm có tính thực tiễn cao, mà còn là thành quả của sự phối hợp ăn ý, tinh thần ham học hỏi và quyết tâm cùng nhau theo đuổi đến cùng của cả nhóm.

Từ bài tập nhóm đến hành trình chinh phục cuộc thi nghiên cứu khoa học

Ban đầu, nhóm 5 cậu sinh viên ngành Khoa học Máy tính chỉ đơn giản là những người bạn học chung lớp, có chung niềm yêu thích công nghệ, hợp gu làm việc và chơi thân với nhau, nhưng nhận thấy sự đồng đều trong tư duy và tinh thần cầu tiến, PGS.TS. Vũ Việt Vũ – Trưởng Khoa Công nghệ Thông tin và Truyền thông, giảng viên trực tiếp giảng dạy đã đề xuất cả nhóm cùng tham gia nghiên cứu khoa học. “Lúc đầu chúng em rủ nhau lập nhóm để làm bài tập nhóm, vì học cùng nhau, lại chơi thân với nhau và hợp gu làm việc. Sau đó, thầy Vũ thấy nhóm có tiềm năng nên đề xuất chúng em tham gia nghiên cứu khoa học”, Phạm Gia Bảo kể lại.

Lời đề xuất ấy như một cú hích khiến cả nhóm bắt đầu nghĩ xa hơn, dám thử sức với những điều mà trước đó chưa ai trong số các bạn từng kỳ vọng. Đề tài của nhóm xuất phát từ một bài toán rất thực tế: làm thế nào để điểm danh, giám sát thi cử hiệu quả hơn trong môi trường học đường? Với sự phát triển của AI, việc tích hợp công nghệ nhận diện khuôn mặt vào hệ thống camera an ninh đang được nhiều trường học và doanh nghiệp trên thế giới quan tâm. Cả nhóm chia sẻ rằng chúng em tham gia với tâm thế học hỏi và nâng cao những kỹ năng của bản thân chứ không đặt nặng áp lực phải đạt giải.

Quá trình phát triển hệ thống là một chuỗi những lần thử, sai và sửa lại. Một trong những thử thách lớn nhất mà nhóm gặp phải là xử lý các video giám sát có chất lượng kém, ánh sáng yếu, hoặc góc quay không thuận lợi cho AI nhận diện khuôn mặt. Bên cạnh đó là hàng loạt vấn đề kỹ thuật khác: tối ưu mô hình AI, xây dựng giao diện người dùng trực quan, và đảm bảo hệ thống chạy ổn định xuyên suốt.

Mỗi thành viên trong nhóm đều đảm nhận một phần công việc riêng, tùy theo thế mạnh của mình: có người giỏi lập trình, người mạnh về thiết kế giao diện, người tỉ mỉ với việc phân tích tài liệu nghiên cứu. Trong đó, Tuấn Linh – người từng có kinh nghiệm nghiên cứu từ năm Nhất – là người phụ trách về xây dựng mô hình AI và tích hợp hệ thống trên nền tảng website. Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật, Linh còn hỗ trợ cả nhóm trong việc viết báo cáo khoa học bằng tiếng Anh và chuẩn bị cho phần thuyết trình trước hội đồng giám khảo.

“Em từng tham gia nghiên cứu khoa học khi còn là sinh viên năm nhất, nhưng không đạt được kết quả tốt. Điều đó khiến em hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc chuẩn bị kỹ, làm việc nhóm hiệu quả và không ngại làm lại từ đầu nếu cần. Ở đề tài này, nhóm em từng phải ‘đập đi làm lại’ hệ thống vài lần vì mô hình AI không hoạt động như mong muốn. Nhưng nhờ vậy mà tụi em học được nhiều nhất”, Linh cho biết.

Phạm Gia Bảo cho biết đã có giai đoạn nhóm rất đau đầu vì mô hình không hoạt động như mong muốn, khi đó nhờ có PGS.TS. Vũ Việt Vũ đồng hành và định hướng nên nhóm đã tìm ra những hướng đi mới khả thi hơn. Trong khi đó, Hà Khánh phụ trách phát triển giao diện website chia sẻ thêm: “Việc căn chỉnh tỷ lệ hiển thị trên các thiết bị khác nhau khiến mình đau đầu, vì mỗi máy lại có cấu hình, tỉ lệ khác nhau. Em mất khá nhiều thời gian để tối ưu trải nghiệm người dùng”.

Khó khăn hơn, Phùng Văn Linh chia sẻ bạn cũng đã gặp rất nhiều trở ngại phải tìm cách tích hơp AI vào website sao cho phù hợp và khả thi. Trong toàn bộ quá trình nghiên cứu và học tập, cả nhóm đều có ấn tượng sâu sắc với thầy Vũ Việt Vũ vì sự hướng dẫn tận tình và kinh nghiệm dày dặn của thầy trong lĩnh vực công nghệ. Riêng Phạm Gia Bảo, bạn có ấn tượng nhất với lời khuyên của thầy rằng hãy dấn thân làm những thứ khó nhất để nâng cao bản thân mình.

Bài học quý báu phía sau đề tài nghiên cứu khoa học

Là sinh viên năm hai, lần đầu tham gia nghiên cứu khoa học, cả nhóm bước vào hành trình này với tâm thế muốn học hỏi, thử sức chứ không đặt nặng chuyện phải giành giải. Nhưng chính quá trình đó lại giúp các bạn trưởng thành rất nhiều, không chỉ về kiến thức mà cả về tư duy và cách làm việc.

“Em học được rằng, trước khi giải một bài toán, điều quan trọng là phải hiểu thật rõ vấn đề. Trước đây em thường vội vàng tìm cách giải ngay, nhưng giờ em biết phải đi chậm lại, suy nghĩ kỹ hơn”, Phùng Văn Linh chia sẻ. Đinh Quốc Việt thì kể rằng qua quá trình làm nghiên cứu, bạn rèn được kỹ năng viết báo cáo, sắp xếp thông tin và làm việc nhóm hiệu quả hơn. Không còn là kiểu làm việc nhóm “ai làm phần nấy”, mà là cùng nhau trao đổi, góp ý và hoàn thiện sản phẩm chung.

Để làm nghiên cứu tốt, các bạn cũng cho rằng không thể thiếu phẩm chất chăm chỉ và kiên nhẫn. Có lúc đọc cả chục bài báo khoa học mới hiểu được một ý. Có lúc mô hình chạy sai liên tục, cả nhóm phải ngồi lại phân tích, tìm lỗi từng chút một. “Muốn làm được nghiên cứu, tụi em phải học cách làm việc bài bản hơn, không thể làm kiểu cảm tính hay chắp vá như trước nữa. Cũng phải biết lắng nghe nhau và phối hợp nhịp nhàng hơn”, Đinh Quốc Việt chia sẻ.

Điều đáng quý là các bạn không để áp lực thành tích làm mất đi niềm vui học hỏi. Với các bạn, thành công lớn nhất không nằm ở giải thưởng, mà ở chính việc mình đã dám bước ra khỏi vùng an toàn để thử sức với một điều mới, khó và nhiều thách thức. “Chúng em bắt đầu chỉ vì muốn học hỏi thêm một chút thôi, không ngờ lại học được nhiều đến vậy”, cả nhóm cùng đồng tình cho biết.

Sử dụng AI thông minh: Góc nhìn từ sinh viên công nghệ

Cùng phát triển một đề tài về trí tuệ nhân tạo, cả nhóm đều có những góc nhìn rõ ràng và tỉnh táo về AI, nhất là trong bối cảnh công nghệ này đang phát triển nhanh chóng, thậm chí vượt qua nhiều ngưỡng kiểm soát. “AI không phải là giải pháp thay thế con người, mà là công cụ hỗ trợ để con người làm tốt hơn. Em thường sử dụng AI như một người bạn trong học tập và luôn phải phản biện những câu trả lời của AI chứ không nên hoàn toàn đồng ý với nó”, Phạm Gia Bảo nhận định.

Phùng Văn Linh bổ sung: “Chỉ nên sử dụng AI như 1 công cụ hỗ trợ, chúng ta nên hạn chế bị phụ thuộc quá mức vào nó”. Bạn Đinh Quốc Việt cũng đồng tình và nhấn mạnh: “Theo em AI đã giúp cho con người giảm bớt khối lượng việc hơn, nhưng bản thân em thấy là nếu phụ thuộc quá nhiều vào nó thì cũng sẽ bị trì trệ. Là sinh viên thì AI cũng giúp đỡ em rất nhiều trong học tập, nhưng em không khuyến khích mọi người quá phụ thuộc vào nó, vẫn nên phải có kiến thức nền tảng trước”.

Định hướng tương lai của nhóm sinh viên tài năng

Trải nghiệm nghiên cứu khoa học đã để lại dấu ấn rõ ràng trong lựa chọn tương lai của cả nhóm. Nhiều bạn chia sẻ mong muốn được tiếp tục tham gia các đề tài chuyên sâu hơn và tham gia làm việc cho tập đoàn CMC hoặc các công ty công nghệ.

Trong thời gian tới bạn Đinh Quốc Việt cũng đã có kế hoạch sẽ tham gia tiếp các kỳ nghiên cứu khoa học với định hướng về AI, còn Phạm Gia Bảo thì lại có định hướng trở thành kỹ sư AI hoặc data engineer, đặc biệt quan tâm đến các hệ thống dữ liệu lớn. Đối với Phùng Văn Linh, bạn đang có định hướng tìm những công việc liên quan đến AI sau khi tốt nghiệp. Còn riêng Hà Khánh thì lại có mong muốn sẽ làm 1 dự án web nhỏ trong tương lai, và chuyển hướng sang thực tập với vị trí developer tại tập đoàn CMC.

Như vậy, giải thưởng cao nhất của cuộc thi không chỉ là minh chứng cho năng lực của nhóm, mà còn là lời khẳng định rằng chỉ cần dám bắt đầu và không ngại khó, chúng ta có thể thu về những kết quả không thể ngờ tới. Thành công của nhóm sinh viên không chỉ đến từ kiến thức chuyên môn, mà còn từ tinh thần chủ động học hỏi, sẵn sàng thử thách và không sợ thất bại. Quan trọng hơn cả, hành trình ấy đã giúp mỗi thành viên tìm thấy một phiên bản trưởng thành hơn của chính mình, điều mà có lẽ sẽ không một giáo trình nào có thể truyền dạy.

Xem thêm:

• Hành trình “lập cú đúp” giải thưởng với 2 đề tài nghiên cứu về Trí tuệ nhân tạo của cậu sinh viên năm 2 ngành Khoa học Máy tính
• Sinh viên năm 2 Trường Đại học CMC phát hiện lỗ hổng bảo mật phần mềm thiết bị IoT
• Đào tạo gắn kết thực tiễn: Sinh viên CMC nhận lời mời làm việc chính thức tại doanh nghiệp ngay khi còn trên ghế giảng đường
• Profile ấn tượng của nam sinh ngành Công nghệ Thông tin lập “cú hattrick” giải thưởng nghiên cứu khoa học
• Từ học bổng 70% đến mục tiêu tốt nghiệp xuất sắc: Câu chuyện về đam mê chạm tới giấc mơ DevOps của nữ sinh ngành công nghệ