Seminar khoa học định kỳ: Giải bài toán tối ưu trong xạ trị ung thư bằng công nghệ hiện đại

Seminar khoa học định kỳ: Giải bài toán tối ưu trong xạ trị ung thư bằng công nghệ hiện đại

Chiều ngày 29/7/2025, Khoa Đại cương phối hợp cùng Phòng Khoa học và Công nghệ – Trường Đại học CMC đã tổ chức thành công buổi seminar khoa học định kỳ tháng 7 với chủ đề: “Introduction of Optimization Problems in Intensity-Modulated Radiation Therapy” (Giới thiệu về các bài toán tối ưu trong xạ trị điều biến cường độ).

Seminar khoa học định kỳ Giải bài toán tối ưu trong xạ trị ung thư bằng công nghệ hiện đại

Chuỗi seminar khoa học định kỳ là một trong những hoạt động học thuật trọng tâm của nhà trường, góp phần thúc đẩy tinh thần nghiên cứu, trao đổi tri thức chuyên sâu và mở rộng kết nối học thuật giữa các giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên. Đặc biệt, chủ đề lần này mang ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh các bài toán tối ưu ngày càng đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực liên ngành như trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật y sinh và công nghệ y học hiện đại – những hướng nghiên cứu đang được cộng đồng học thuật và khoa học sức khỏe đặc biệt quan tâm.

Diễn giả chính của buổi seminar là Tiến sĩ Nguyễn Quang Trưởng với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực toán ứng dụng và tối ưu hóa. Qua nội dung nghiên cứu, TS. Nguyễn Quang Trưởng đã mang đến cái nhìn toàn diện về một trong những ứng dụng nổi bật của các kỹ thuật tối ưu trong điều trị ung thư – phương pháp xạ trị điều biến cường độ (IMRT). Ông cho rằng chủ đề lần này đặc biệt có ý nghĩa khi thể hiện rõ tiềm năng ứng dụng của toán học và công nghệ vào giải quyết những vấn đề thiết thực trong lĩnh vực sức khỏe cộng đồng.

Seminar khoa học định kỳ Giải bài toán tối ưu trong xạ trị ung thư bằng công nghệ hiện đại

Trong phần trình bày, TS. Trưởng nhấn mạnh rằng mục tiêu cốt lõi của IMRT là tối đa hóa liều bức xạ lên khối u trong khi vẫn đảm bảo giảm thiểu tác động đến các mô lành xung quanh. Đây là một bài toán có tính thực tiễn cao nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức lớn về mặt kỹ thuật – đặc biệt là trong giai đoạn lập kế hoạch điều trị.

Seminar khoa học định kỳ Giải bài toán tối ưu trong xạ trị ung thư bằng công nghệ hiện đại

Để giải quyết bài toán này, quy trình IMRT được thiết kế dựa trên ba lớp bài toán tối ưu hóa có tính liên kết chặt chẽ, bao gồm:

  • Tối ưu hóa góc chiếu tia (Beam Angle Optimization): Lựa chọn tổ hợp các góc chiếu phù hợp là bước đầu tiên và đóng vai trò quyết định đến chất lượng toàn bộ kế hoạch điều trị. Đây là bài toán rời rạc, phi tuyến, có không gian tìm kiếm lớn và đòi hỏi các thuật toán tối ưu metaheuristic mạnh mẽ.
  • Tối ưu hóa bản đồ cường độ (Fluence Map Optimization): Giai đoạn này nhằm xác định mức độ bức xạ phù hợp tại từng điểm trong không gian chiếu xạ, đảm bảo phân phối liều bức xạ đáp ứng mục tiêu điều trị lâm sàng và ràng buộc an toàn cho mô lành.
  • Tối ưu hóa chuỗi chuyển động lá chắn (Leaf Sequencing Optimization): Cuối cùng, kế hoạch bức xạ được dịch sang chuyển động vật lý của các lá chắn trong máy gia tốc tuyến tính. Việc tối ưu hóa chuỗi chuyển động này đảm bảo quá trình chiếu xạ diễn ra hiệu quả, tiết kiệm thời gian và tuân thủ các giới hạn cơ học của thiết bị.

Diễn giả cũng đưa ra các ví dụ minh họa cụ thể và dẫn chứng từ các công trình nghiên cứu, giúp người nghe dễ dàng hình dung về quá trình chuyển hóa lý thuyết tối ưu thành các giải pháp thực tiễn trong điều trị ung thư hiện đại.

Seminar khoa học định kỳ Giải bài toán tối ưu trong xạ trị ung thư bằng công nghệ hiện đại

Buổi seminar không chỉ cung cấp kiến thức chuyên môn sâu sắc, mà còn mở ra tiềm năng nghiên cứu liên ngành giữa các lĩnh vực như toán ứng dụng, kỹ thuật y sinh, trí tuệ nhân tạo và công nghệ thông tin.

Seminar khoa học định kỳ Giải bài toán tối ưu trong xạ trị ung thư bằng công nghệ hiện đại

Xem thêm: